Keywords
klasycyzm
recepcja antyku
malarstwo polskie XVIII wieku
Gérard de Lairesse
malarstwo holenderskie XVII wieku
numizmatyka
Muzeum Narodowe w Warszawie
Categories
How to Cite
Abstract
Artykuł jest analizą przypisywanego Smuglewiczowi alegorycznego przedstawienia en grisaille. Odnoszę się w nim do wcześniejszych interpretacji dzieła i prezentuję nowe ustalenia. Obraz funkcjonujący w muzealnym inwentarzu jako Cesarz Tytus nadaje prawa Rzymowi (1785, MP 3174), tytułowany był również w swojej historii wystawienniczej: Przyjęcie (captio) westalki, a od 2017 roku Captio Rei Sylwii. Tymczasem wzorem ikonograficznym dla sceny głównej jest legenda rewersowa monety rzymskiej, bitej za czasów cesarza Wespazjana, z przedstawieniem Roma resurge[n]s (ok. 71 r. n.e.). W związku z tym proponuję tytuł Alegoria podniesienia Rzymu z upadku przez cesarza Wespazjana – ze znakiem zapytania. Ponadto odnalezienie w dawnej ofercie dwóch brytyjskich domów aukcyjnych rysunku będącego projektem tejże kompozycji, a przypisywanego holenderskiemu artyście Gérardowi de Lairesse’owi (1641–1711) lub jego warsztatowi, podaje w wątpliwość tradycyjną atrybucję obrazu.
References
Baliszewski Mikołaj, Polski artysta w „tempio del vero gusto”. Uwagi do rzymskiej biografii Franciszka Smuglewicza, „Biuletyn Historii Sztuki” 2017, nr 4, s. 705–775.
Hillegers Jasper, The Drawings of Gérard de Lairesse: State of Affairs, „Journal of Historians of Netherlandish Art” 2020, t. 12, nr 1, DOI: https://doi.org/10.5092/jhna.2020.12.1.5, https://jhna.org/articles/the-drawings-of-gerard-de-lairesse/ [dostęp: 28.11.2024].
Li Weixuan, The Hands Behind Lairesse’s Masterpieces: Gerard de Lairesse’s Workshop Practice, „Journal of Historians of Netherlandish Art” 2020, t. 12, nr 1, DOI: https://doi.org/10.5092/jhna.2020.12.1
Roy Alain, Gérard de Lairesse (1640–1711), Paris 1992.
Ruszczycówna Janina, Konstytucja 3 maja 1791 r. w grafice XVIII wieku, „Biuletyn Historii Sztuki” 1955, nr 2, s. 234–248, DOI: https://doi.org/10.11588/diglit.38030#0203
Splendor i wiedza. Biblioteka Królewska Stanisława Augusta. Eseje, red. Alina Dzięcioł, Tomasz Jakubowski, Warszawa 2022.
Ścigała Judyta, Roma renascens i Roma resurgens w ikonografii monet Galby, Witeliusza i Wespazjana, „Wieki Stare i Nowe” 2018, t. 13, s. 20–32, DOI: https://doi.org/10.31261/WSN.2018.18.02
Trankwillus Gajus Swetoniusz, Żywoty cezarów, przeł. Janina Niemirska-Pliszczyńska, Warszawa 2024.
Tyta Liwiusza Dzieje rzymskie, przeł. Józef Maxymilian Hr. Ossoliński, t. 1, Lwów 1850.
W kręgu wileńskiego klasycyzmu, red. Elżbieta Charazińska, Ryszard Bobrow, kat. wyst., Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2000.
Žakula Tijana, Reforming Dutch art: Gerard de Lairesse on beauty, morals and class, „Simiolus” (Special Edition) 2013–2014, t. 37, DOI: https://doi.org/10.2307/3780455, https://www.jstor.org/stable/44794842.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Karolina Prymlewicz